Trình thuật hôm nay, Thánh sử ghi về nhiệm tích “Vượt Qua”, Chúa từng trải. Ngài từng trải qua nhiều khổ đau. Có nỗi chết. Sống lại. Có thăng thiên về trời. Ngài gửi Thần Khí đến muôn dân. “Vượt qua”, “Cứu độ” Chúa thực hiện, nay đã rõ. Ở trên cao. Chốn vắng. Có thập giá, khổ đau. Rất sầu buồn.

Ngày buồn, Chúa ra đi. Đi, là về với Giêrusalem thành Thánh. Đi, để khởi đầu một kết đoạn cuộc đời Ngài, ở trần thế. Kết đoạn, trong quang vinh. Khải hoàn. Hiển hách. Ở nơi đó, dân gian chốn thành Thánh ra nghênh đón. Ở nơi đó có niềm hân hoan khởi sắc. Có lời chúc tụng rền vang“Hosanna, Con Vua Đavít !” ầm ầm. Khắp chốn. Ở đó lời tuyên dương “Đấng nhân danh Chúa mà đến” vang dội mãi hôm nay nơi Tiệc Thánh. Tại đây. Bây giờ.

Nhưng phút chốc, cục diện khởi sắc bỗng biến thành cảnh tượng u buồn. Sầu khổ. Có nỗi chết. Tại sao thế ? Suy cho cùng, không gì bằng: ta về với bài đọc Lễ Lá, có thư đậm nét, Thánh Phaolô ghi: “Anh em hãy có nơi mình, tâm tình ta vẫn có với Đức Kitô” ( Pl 2, 5 ) Bởi, “Đức Kitô vốn dĩ là Thiên Chúa, thế mà Ngài vẫn trút bỏ mọi vinh quang, để chấp nhận phận nô lệ” và, “Ngài mặc lấy thân phận nô lệ, hạ mình chịu chết; và là cái chết trên thập tự.” ( Pl 2, 6 – 7 ).

Ý tưởng này, thấy rõ nơi bài đọc 1, sách Isaia. Sách Thánh có đoạn ghi: “Người môn đệ kiệt sức”, không cưỡng nổi sức mạnh của địch quân. “Tôi đưa lưng cho người đánh đòn, giơ má cho người giật râu”. Ở đây nữa, Ngôn Sứ Isaia bàn về thái độ “không sử dụng bạo lực để đối kháng bạo lực. Bạo lực đây, không là thái độ đơn thuần, thụ động. Bạo lực đây, gặp phải trạng thái bất bạo động. Tức, một động thái được Mahatma Gandhi, Martin Luther King… rất đề cao.

Tuy đề cao, nhưng bất bạo động không còn là động thái của tín hữu Đức Kitô ngày hôm nay. Bất bạo động là hành xử Chúa muốn tỏ bày, qua yêu thương. Có yêu thương, Ngài mới chấp nhận nạp mình cho đám người chuyên sử dụng bạo lực. Yêu thương là cung cách Chúa bày tỏ cho mọi ngưòi. Yêu thương là đỉnh cao tâm tình Ngài gửi đến với chúng ta. Gửi đến để ta cứ thế mà làm để theo chân Chúa.

Theo chân Chúa là sẵn sàng “rỡ bỏ” chính mình. Là đặt mình trong tâm tình yêu thương, cùng với Ngài. Theo chân Ngài là giùm giúp mọi người. Vô điều kiện. Theo chân Ngài là phục vụ bất cứ ai, trong tinh thần tương thân tương ái. Không ngừng nghỉ.

Bài Thương Khó Thánh Máccô ghi lại hôm nay nhấn mạnh một số điểm, để ta suy nghĩ:

Ngày giờ sau hết:

1. Kinh sư, thượng tế dùng mưu ma chước quỷ nhằm trừ khử Chúa. Không thương tiếc.

2. Người nữ phụ đến đổ dầu thơm lên người Chúa, ý nói buổi liệm táng Ngài, vào rất sớm.

3. Giuđa nộp Chúa cho thượng tế, đổi lấy tiền, là gợi ý hỏi rằng ta có làm giống thế ? vì tiền ?

“Một trong các ngươi sẽ nộp Ta cho họ”

4. Dự phần Vượt Qua với môn đệ, Chúa tỏ bày sự bội phản của đồ đệ, nào ai đã nhận thức ? Dự tiệc Thánh, ta thấy chăng quan hệ tương tác với người đồng bàn ? đồng Đạo ?

5. “Này là Mình Ta. Này là Máu Ta” Chúa thiết lập Tiệc Thánh Thể, để tạ ơn. Nên nhớ, chính vì ta Chúa mới chịu khổ nạn, chấp nhận nỗi chết. Nhưng đã sống lại. Là thành viên cộng đoàn dân con Chúa, ta có nhận chính ta là thành phần thân mình Ngài ?

6. Phêrô chối Chúa. Về phần ta, đã bao lần, ta cũng hành xử như thế, với cộng đoàn ?

Trước mặt quan án

7. Tại vườn Dầu, Chúa vượt mọi hãi sợ. Đã nguyện cầu. Ngài hoàn toàn tuân ý Cha. Trong khi đó, các đồ đệ đều bỏ đi. Bỏ, là vì chẳng ai đoán được Ngài sẽ bị như thế. Nên, chẳng biết phải làm gì ?

8. Chúa bị bắt. Giuđa bội phản. Phêrô rút gươm, ngăn cản dân quân đến bắt. Mọi người đều bỏ chạy. Để Chúa một mình. Tình thương đích thực đành bị bóp méo. Chẳng ai hiểu được đường lối bất bạo động, Chúa vẫn đi. Trường hợp mình, ta có bỏ chạy, khi đụng chuyện ?

9. Trước mặt quan toà, Lời Chúa bị bẻ quặt. Chúa vẫn lặng thinh. Lặng và thinh, vì dân tình chỉ muốn lật ngược sự công minh, chính trực. Chúa tỏ bày Thiên tính Đấng Mêsia. Dân con mình tự bịt mắt. Làm mặt ngơ. Rất mù quáng. Còn ta ? Ta nhìn Ngài với cặp mắt nào ?

10. Vốn bộc trực, Phêrô đã một mực chối bỏ Chúa. Bỏ, những ba lần. Còn ta, chối bỏ bao lần ?

Quan trấn trưởng Rôma

11. Đứng trước Philatô, chỉ quan quyền mới lật ngược được tình thế. Đức Giêsu vẫn im lặng. Là Vua và là Chúa, Đức Giêsu vượt trên quyền tổng trấn, ở trần gian. Philatô không hiểu điều này, cứ tưởng rằng Chúa thuộc dưới trướng mình. Còn ta, lâu nay ta có thái độ nào ?

12. Đám đông dân chúng xin tha Baraba, thay vì Chúa. Còn Philatô, nắm thời cơ chuyên chuyển đổi sự việc. Nhất quyết biến Chúa thành tội phạm. Trong cuộc đời, có bao giờ ta từng xử sự giống như thế ? vì danh vì lợi ?

Con đường của thập giá

13. Chúa tuyên xưng Ngài là Vua. Điều này khiến dân quân nhà trại cười ồ. Chụp mũ. Lại mũ gai. Cắm gài lên da thịt. Ngài vẫn lặng thinh. Không cất lên lời. Vua các vua, nay tự “rỡ bỏ” chính Mình. Vì loài người. Còn ta ?

14. Tiếp tục chặng đàng khổ ải. Chúng dân cười nhạo. Phỉ nhổ. Đường thống khổ, Ngài đi tiếp. Phần ta, phải chăng ta đã dự phần vào bi kịch hành hạ Đức Chúa ? Ta đà thấy vinh quang Chúa hiển hiện qua khổ ải ? Ta đáp trả ra sao ? Trong đời ta ?

Bĩ cực và hiển vinh

15. Tối tăm phủ khắp chốn trời. Chúa tiến đến phần sâu lắng của khổ hình. Ngài hít hơi cuối cùng, rồi tắt thở. Hơi Ngài hít, chính là Thần Khí Chúa Cha. Là Ngài. Chết, giai đoạn cuối đã hoàn tất. Ngài hoàn thành thánh ý Cha. Màn Đền Thờ nay rách nát. Chúa biến đổi, qua hiện thực Phục sinh, nơi Mình Ngài. Tức, Hội Thánh. Lính gác, nay nhận ra Sư Thật: “Người này là Con Thiên Chúa.” Đây, một nhắc nhở dân con mọi người hãy mở lòng đón nhận Thần Khí Cha. Như dân quân canh gác đã nhận ra.

16. Giuse Arimathia, xưa lên án Chúa, nay biến thành người đợi chờ Chúa đến trong vinh quang. Ngời sáng. Với đồ đệ, đây là kết cục mọi sự việc. Rất đau buồn. Sầu thảm.

Thương khó, do thánh Mác-cô ghi lại, đem đến cho ta nhiều điều để suy tư. Nguyện cầu. Nguyện và cầu, không chỉ mỗi hôm nay. Nhưng, suốt tuần. Tuần rất thánh, có những ngày sau hết của đời Chúa ở trần gian. Thánh Y Nhã khi xưa đã đề nghị một niệm suy, cho các khoảnh khắc cuộc đời ta vẫn sống. Thánh nhân đề nghị ta nên thêm vài suy tư, dù cổ lỗ:

“Tôi cố đặt mình vào lời lẽ được cất lên. Tôi tìm cách hiểu cho thấu, điều Ngài diễn tả bằng diện mạo. Và nơi tôi, đang dâng cao xuất hiện một nhận thức, vừa đủ sức. Có làm thế, tôi mới đi sâu vào mầu nhiệm để chiêm ngắm. Và, càng chú ý đặc biệt đến tính thánh thiêng, ẩn mình thầm kín, ta càng thấy Chúa tỏ mình như người thường, rất bất lực. Tôi hiểu rằng, Chúa yêu thương ta biết chừng nào, chính vì thế Ngài vui lòng chấp nhận khổ đau khi ta phạm lỗi. Khi ta khước từ Ngài, bằng nhiều cách.”

Dù cách nào đi nữa, trình thuật cuộc thương khó Chúa, diễn tả nỗi khổ Chúa bị người đời từ khước, chối bỏ. Chấp nhận thống khổ, Ngài quyết lãnh ý Chúa Cha. Làm thế, Ngài thực hiện công cuộc cứu độ, do Cha trao. Làm thế, Ngài hoàn tất hành trình trải dài nhiều khổ đau. Có nỗi chết. Nhưng Ngài sống lại. Để người người được vinh hiển.

Trong ý hướng lĩnh nhận vinh hiển Chúa ban, ta hân hoan cất cao lời hát, chúc tụng:

“Chiều thu ấy ánh nắng thu rơi lòng người
Hồn chơi vơi gió cuốn mây trôi về nguồn
Lòng bâng khuâng nghe lá rơi
Tình lâng lâng, lâng theo sóng môi
Cầm tay nhau trao câu tiễn đưa
Ðừng sầu gió mưa.” ( Nguyễn Hữu Thiết – Anh đi chiều Thu ấy )

“Cầm tay nhau ra đi, đừng sầu gió mưa”. “Đừng trách đời nhiều hư hỏng”. Nhưng cứ vững lòng tin Chúa sống lại. Ngay cả vào mùa Chay kiêng. Nguyện cầu. Sám hối.

[ Lan Phương ]